Calpol Nedir, Ne İşe Yarar? Bebek ve Çocuklarda Calpol Kullanımı

Hasta çocuğun başında nöbet tutan bir ebeveyn sahnesi hayal ettiğimde gözümün önünde canlanan ilk şey, hiç kuşkusuz o mor etiketli Calpol şişesi. Calpol şurup çocuklarımızın ağrı ve ateş şikayetlerinde doktorların sıklıkla reçete ettiği bir parasetamol olarak karşımıza çıkıyor.
Calpol’ün tadındaki o yoğun çilek aroması hani şu büyük baloncuk yapılabilen tatlı sakızlar gibi olup, çocuklar tarafından reddedilmemesinde etkili. Ancak tam da bu yüzden çocuğun erişemeyeceği yerde saklanmalı.
İçinizdeki telaşı biliyoruz ve bu sebeple yazımızı aklınıza gelebilecek her türlü soruya cevap bulmanızı hedefleyerek derledik. Geçmiş olsun, derin bir nefes alın, hadi başlayalım…

Calpol Ne İşe Yarar? Ne İçin Reçete Edilir?

Calpol 120 mg parasetamol içeren, ateş düşürme ve ağrı giderme etkilerini gösteren; bebekler ve çocuklar için formülize edilmiş bir şuruptur.
Semptomatik tedavi için reçete edilir ve bu da şu anlama gelir; Calpol çocuklarımızın ateşlenmesi veya ağrı çekmesine sebep olan hastalığı tedavi etmez, ağrı ve ateş semptomlarını rahatlatır. Doktorların çocuk için Calpol reçete ettiğine en sık rastlanan durumlar genelde şöyledir;

• Diş çıkarmakta olan bebeğin yaşadığı ağrı ve ateş
• Boğaz, baş bölgesi ve kulakta ağrı
• Aşı sonrası rahatsızlık veren ağrı ve ateş durumu
• Herhangi bir enfeksiyon durumunda verilen tedaviye ek olarak ağrı ve ateşi hafifletme
• Gribe eşlik eden ateş

Calpol Etken Maddesi Nedir

Calpol şurup kutusunda bulunan ölçek 5 ml’dir. Her bir ölçek 120 mg parasetamol etken maddesi ihtiva eder. Bahsettiğim değer 120 mg mor Calpol şurup için geçerli olup, turuncu Calpol şurup (6 Plus) için farklıdır.

Calpol Muadili Nedir?

Calpol 120 mg/5 ml şurup bulunamaması halinde hangi ilaçların muadil olarak kullanabileceğini araştırdığımda karşıma çıkan tablo şöyle;

• A-Ferin Zero 120 mg/5 ml pediatrik şurup
• Geralgine-P 120 mg/5 ml pediatrik oral çözelti
• Kidmol 120 mg/5 ml oral süspansiyon
• Minafen 120 mg/5 ml şurup
• Minamol 120 mg/5 ml oral süspansiyon
• Paranox 120 mg/5 ml pediatrik şurup
• Parasedol 120 mg/5 ml pediatrik oral çözelti
• Parol 120 mg/5 ml oral süspansiyon
• Pirofen 120 mg/5 ml pediatrik oral süspansiyon
• Separmol 120 mg/5 ml pediatrik şurup
• Tylol 120 mg/5 ml pediatrik süspansiyon
  
  Muadil ilaç kullanımı öncesinde mutlaka eczacınıza veya doktorunuza danışın

Calpol Nasıl Kullanılır?

Calpol şurup kutu içeriğinde ölçeği ile gelen pediatrik bir şurup olup; bu ölçekli kaşık ile ağızdan alınarak kullanılır. Doktorun önerdiği sıklıkla ve sürece kullanmak önemlidir. Doktor önerisi olmaksızın birbirini takip eden 3 günden daha uzun süreli kullanılmamalıdır.

Mide bulantısı şikayeti yoksa aç karnına alınması tavsiye edilmektedir. Eğer bir doz unutulduysa, dengelemek için iki doz birden alınmamalıdır. Unutulan doz, diğer doz zamanı çok yaklaştığında hatırlanmışsa unutulan doz atlanıp sıradaki dozdan devam edilmelidir.
Doz aşım durumunda herhangi bir semptom beklenmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Karaciğer ve böbrek yetmezliği varlığında kullanılmamalıdır.

Şişesini açmak için kapağı bastırarak çevirmek gerekmektedir.

Aşağıdaki tabloda Calpol’ün hangi yaşta hangi dozu alacağı görülmektedir;

Çocuğun Yaşı	Çocuğun Ortalama Kilosu	Verilmesi Gereken Doz
3 aydan küçük bebeklerde	5 kg altı	Yarım ölçek (2.5 ml)
3 ay ve 1 yaş aralığında	5 – 10 kg arası	Yarım ölçek (2.5 ml) – 1 ölçek (5 ml)
1 – 6 yaş arasında	10 – 20 kg arası	1 – 2 ölçek (5 ml – 10 ml)

Calpol Yan Etkileri Nelerdir?

Her ilaçta olduğu gibi Calpol şurup da içeriğindeki maddelerden harhangi birine karşı hassasiyeti olan kişiler için bazı yan etkilere sebep olabilmektedir.

Çok yaygın görülen Calpol yan etkisi dediğimizde, akla her 10 Calpol kullanıcısından birinde görülmekte olan yan etki gelmelidir. 

• Üst sınırın üzerinde izlenen karaciğer enzimleri (ALT) en sık görülen Calpol yan etkisiymiş.

Yaygın görülen Calpol yan etkisi her 10 kullanıcının birinde denebilecek kadar sık değil ama her 100 kullanıcı içinde 1 kişiden daha fazla rastlanan yan etkiler olup, prospektüsünde şöyle listelenmiş;

• Baş bölgesinde hissedilen ağrı
• Baş dönmesi
• Mide bulantısı
• Enfeksiyon
• Bağırsak ve midede gaza bağlı şişkinlik
• İshal
• Kabızlık
• Karın bölgesinde ağrı
• Karaciğer enzimleri (ALT) üst sınırının 1.5 katı 
• İstifra
• Sindirim bozukluğu ve hazımsızlık
• Uyuşma
• Uyuklama
• Üst solunum yollarında görülen enfeksiyon
• Yüz bölgesinde ödem
• Diş çekimi sonrası kanama

Yaygın olmayan Calpol yan etkileri dediğimizde artık karşıdaki tabloda; 100 kullanıcısının birinde görülür diyemeyeceğimiz kadar nadir görülen ama 1000 kullanıcısı içine baktığımızda birden fazla kişide görülen yan etkilerden bahsediyoruz. Yaygın olmayan Calpol yan etkileri de şöyle listelenmiş;

• El ve ayak bilekleri gibi bölgelerde ödem oluşması olarak tanımlanan periferik ödem
• Bademcik ameliyatından sonraki kanama diye açıklanmış olan post-tonillektomi kanaması
• Bağırsak ve mide kanamaları anlamına gelen gastrointestinal kanamalar
• denge bozuklukları

Seyrek görülen Calpol yan etkileri derken artık bahsedilen şey; 1000 kullanıcı içinde bir kişiden daha az görülüyor diyebileceğimiz kadar nadir görülmekte olan semptomları ifade etmekte. Calpol yan etkileri arasında seyrek görülenler de şunlarmış;

• Vücudun geniş kısımlarına yayılan ve içi sıvıyla dolu kabarcık ve döküntüler
• Deri döküntüleri
• Ürtiker olarak da bilinen kurdeşen kaşıntı
• Deride sanki o bölge haşlanmış gibi görünen semptomlar
• Ayak, el ve yüz bölgelerinde, kaşıntıya sebep olan ve şekli danteli andıran kızarıklıklar
• Alerjik ödem
• Şekilli lezyonlar ve kızarıklıkların ateşli veya ateşsiz olarak görülmesi
• Steven-Johnson sendromu (grip gibi belirtiler ile genellikle başlayıp, ardından ciltteki üst katmanın dökülmesiyle sonuçlanan ve cilde yayılan; morumsu veya kırmızı ve içi su dolu ağrılı kabarcıkların oluşması)
• Dil, yüz ve boğazda şişlik 

Çok seyrek görülen Calpol yan etkileri ifadesi ile prospektüste verilen kısmın anlamı; her 10.000 kullanıcıda bir kişide görülür denemeyecek kadar nadir semptomlar olup, şu şekilde de listelenmiş;

• Kronik yorgunluk
• Ateş
• İğne başı gibi görünen kırmızı morarmaların ortaya çıkması
• Kanın pıhtılaşmasında görev alan kan pulcuklarında azalma, bunun için trombositopeni demiş
• Akyuvar sayısının ani ve tehlikesi şekilde azalması

Sıklığı bilinmeyen Calpol yan etkilerine gelince, ilaca bağlı olduğu bildirilmiş fakat ne sıklıkla karşılaşılabilir diye hesaplamaya yetecek kadar veri henüz bulunmayan yan etkilerden bahseder. Bunlar da prospektüste şöyle verilmiş;

• Akciğeri etkileyerek nefes darlığına yol açacak astıma benzer semptomlar olarak açıkladığı; bronkospazm
• Anaflaktik şok. Bunun anlamı; Ayaklar, el, dudaklar ve/veya yüzün başka yerlerinde de görülebilen şişme. Bu şişme boğazda da olabilir ama, boğazda olursa nefes darlığına yol açar; bu sebeple boğazda şişme gözlenirse nefes darlığına kadar gitmesi beklenmeden hastaneye gidilmeli.
• Alerji testinin pozitif çıkması (Calpol içeriğindeki maddelerden bir veya daha fazlasına alerji olması)
• Kan pıhtılaşmasında görevi olan kan pulcuklarının sayılarında azalma, buna da immun trombositopeni demiş.

Egzama, alerjik ödem, deride dökülme, dil, yüz ve boğazda şişlik, kaşıntı, sıvı dolgulu ve geniş bölgeye yayılan döküntü ve kabarcıklar, derinin haşlanmış gibi görünmesi ve ayak, el ve yüzde şekli dantele benzeyen kaşıntılı kızarıkların oluşması gibi yan etkilerden birinin görülmesi halinde Calpol’e ciddi alerjiniz var demektir diye not düşülmüş prospektüse. Bunlardan birini görmeniz halinde en yakın hastanenin acil servisine gitmelisiniz.

Calpol yan etkilerinde yazan veya yazmayan ve Calpol kullanımını takiben ortaya çıkmış herhangi bir semptom yaşanması halinde, gördüğünüz bu yan etkileri doktorunuz veya eczacıya bildirmelisiniz. Doktorunuz, yan etkileri kendisine bildirmeniz halinde tedaviye farklı bir ilaçla devam etme yoluna gidecek veya semptomları rahatlatacak ek bir tedavi planı çizecektir. 

Calpol Uyku Yapar Mı?

Ateş veya ağrı yüzünden uyumakta zorlanan bir çocuk kendisine Calpol verildiğinde ağrı ve ateşi rahatlayacağı için uyuyabilecektir. Ancak bunun ‘Calpol uyutur’ olarak yorumlanması doğru değildir, Calpol uyku yapmak üzere üretilen bir ilaç değil. Calpol ağrı ve ateşi geçirmek için kullanılır ve uyumaya engel olan ağrı ve ateşi ortadan kaldırarak bu konuda yardım etmiş olur.
Diğer taraftan; uyku hali, uyuklama gibi semptomlar yaygın görülen Calpol yan etkileri arasındadır. Ancak ilacın kullanım amaçları arasında rahatlatıp uyku yapmak yoktur. Yani evet, Calpol uyku yapabilmektedir ama bu yan etki olduğu için. Calpol’un bu yan etkiyi yapacağı kesin olmadığı gibi; ilacın tek yan etkisi uyku değildir, uyku semptomunun görülmesi beklenirken istenmeyen başka yan etkilere de kapı aralamak risklidir.
Uyku yapması beklentisi ile çocuğa Calpol vermek yerine çocuğu uyutmayan sebeplerin doktor eşliğinde araştırılması ve bu konuda bir yol haritası çizilmesi daha uygun olacaktır. Çocuğu uyutmayan sebep ateşinin yüksek olması veya ağrılarının olması ise, evet o zaman Calpol bu semptomlar için vardır ve onu rahatlatarak uyuma yolundaki engellerini ortadan kaldıracaktır.

Calpol Etkisini Ne Zaman Göstermeye Başlar?

Çocuktan çocuğa değişebilir olması göz önünde bulundurularak; ortalama 30 ile 60 dakika içinde etkisinin başlaması beklenir ve yine çocuktan çocuğa değişse de 4 ve 6 saat arası bir süre kadar da etkisini devam ettirir.

Ateşin düşmesi için alabileceğiniz tüm önlemleri aldınız (kıyafetleri ve ortam sıcaklığını azalttınız), Calpol verdiniz fakat ilacı verdikten sonraki 60 dakikada hala ateşte düşüş olmadıysa bir sonraki dozu beklemeyip doktora danışmalısınız.

Calpol Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Sadece Calpol özelinde değil, herhangi bir vitamin, reçeteli veya reçetesiz edinilebilen ilaç ve hatta bitkisel takviye kullanımı bile mutlaka bir doktor onayı ile başlanması ve bırakılması gereken süreçlerdir. İyi bir şey yaptığımızı zannederken vücudumuzdaki dengeleri bozmamız çok mümkün. Özellikle de konu çocuklar kadar hassas bir odak olduğunda ekstra dikkat etmeliyiz. 

İyi diye düşünerek verdiğimiz herhangi bir vitaminin fazlalığı bile vücudunda bir şeyleri daha çok çalışmak zorunda bırakarak dengeleri bozabilir. Veya tam da çocuğunuza iyi gelecek bir ilaç çocuğunuzun kullanmakta olduğu başka bir ilaç ile etkileşime girerek fayda sağlamayabilir veya diğer ilacın etkisini düşürebilir veya fayda yerine zarar getirebilir. Bu sebeple ilaçları doktor kontrolünde kullanmalı ve kullanılmakta olan diğer ilaçlar konusunda doktora bilgi vermeliyiz.

Prospektüse göre, şiddetli karaciğer veya böbrek yetmezliği varsa ve parasetamol veya ilacın içindeki başka herhangi bir maddeye karşı alerji varsa Calpol KULLANILMAMALIDIR.

Aşağıdaki durumların varlığında ise dikkatli kullanım önerisi bulunmaktadır;

• Kansızlık varsa
• Başka bir parasetamol kullanılıyorsa
• Bilinen Kalıtsal Gilbert Hastalığı varlığında
• St John’s Wort / Hypericum perforatum (sarı kantaron) içeren başka ilaçlar kullanılıyorsa
• Döküntü, kızarılık veya herhangi bir deri reaksiyonu görüldüyse
• Akciğerde bilinen bir rahatsızlık varsa
• 37 haftadan önce doğmuş bebek veya vücut ağırlığının 4 kilodan az olması halinde
• Propantelin benzeri mide boşalımını yavaşlatan ve metoklopramid gibi mide boşalımını hızlandıran ilaçlar, antibiyotik olan kloramfenikol, AIDS tedavisi için kullanılan azidotimidin ve varfarin veya kumarin türevi kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar kullanılıyorsa
• Yüksek kolesterol tedavisinde kullanımı ile bilinen koletiramin içeren ilaçların kullanımında
• Böbrek veya karaciğer işlevlerinde sorun varsa
• Hipnotikler gibi merkezi sinir sisteminin işlevlerini yavaşlatıcı, glutetimid, karbamazepin, fenitoin ve fenobarbital gibi sara (epilepsi) hastalığı tedavisinde verilen epileptik ilaçlar kullanılıyorsa
• Radyoterapi ve kemoterapi tedavisi gören hastalarda mide bulantısı kusmaların önüne geçebilme amacıyla kullanılmakta olan granisetron ve tropisetron içerikli ilaçlar kullanıyorsanız

Bunlar geçmişte herhangi bir dönem için bile geçerli olmuşsa, Calpol’ü size reçete etmiş olan doktoru bu yönde bilgilendirmelisiniz.
Daha önce bunlar olmuş olmasın, eğer Calpol kullanımı süresince veya sonucunda gözlemlerseniz Calpol kullanımını sonlandırıp doktora danışmalısınız.

Calpol Aç Karnına Mı Verilir, Tok Mu?

Ben de kızıma vereceğim ilaçlarla alakalı olarak hep bunu merak eder, o yüzden de öğrenir öğrenmez kutunun üzerine yazarım. 

Calpol etken maddesi olan parasetamol, ibuprofen içeren diğer ağrıcılar kadar mideyi yoran bir madde değilmiş. Hatta ilacın prospektüsüne de ‘besinler parasetamolün barsaktan emilimini azaltabilir’ yazmakta ve bu da ilacın etkisini göstermeye (ateş düşürme / ağrı kesme) başlama süresinin daha ileriye atılması anlamına gelir.
Çocuğun midesi çok hassas ve boş mideye Calpol aldığında bulantı oluyorsa da tam dolu mide yerine, ara öğün gibi mideyi tam doldurmayan hafif bir öğünle verilebilir. En hızlı etki için önerilmiş olan yöntem yemeklerden birkaç saat sonra, aç karna verilmesi yönündedir.

Calpol’le Kullanılmaması Gereken Diğer İlaçlar Nelerdir?

Diğer tüm ilaçlarda olduğu gibi, Calpol’ün de başka ilaçlar ile eş zamanlı kullanımında etkisi beklentinin dışında olabilir.

Önemli uyarı: Şunun altını çizmek önemli ki; Calpol verdik ve bekledik, etkisini göstermeyince parasetamol içeren başka bir ilaç vereyim dememeliyiz. Aynı şekilde; başka bir parasetamol içerikli ilaç verdik ve bekledik, etki göremedik diye Calpol de vermeyelim. Bunun sonucunda karaciğer ciddi zarar görebilir.

Çocuğunuz aşağıdaki ilaçlardan kullanıyorsa veya yakın geçmişte kullanmışsa Calpol’ü reçete etmiş olan doktorunuzu bu yönde bilgilendirin;

• Mide boşalma hızını artıran veya azaltan propantelin veya metoklopramid
• St Jonh’s Wort (sarı kantaron) içeren bitkisel takviyeler
• Kloramfenikol içeren antibiyotikler
• Kusma ve bulantı tedavisinde kullanımı ile bilinen domperidon
• Kanın sulandırıcı varfarin ve kumarin türevi ilaçlar
• Yüksek kolesterol, AIDS, kemoterapi veya radyoterapi tedavilerinde kullanılan spesifik ilaçlar
• Parasetamol içeren diğer ağrı kesiciler

Calpol Doz Aşımında Ne Olur?

Kusma ve bulantı, iştahsızlık ve solgunluk; Calpol doz aşımı belirtileri olarak karşımıza çıkan başlıca semptomlardır. 

Bazen hemen kendini gösterebilir, bazen de 24 saat geçse bile hiçbir belirti vermeyebilir. Bu yüzden eğer çift doz verdiğimizi düşünüyorsak veya çocuğumuzun şurubu içtiğinden şüpheleniyorsak bu belirtileri beklemeden doktoruna bildirmeli, ulaşamıyorsak da bir hastaneye başvurmalıyız.
Kısa süre içinde alınmış yüksek doz Calpol karaciğerde ciddi hasarlara yol açabilir ve Calpol doz aşımı hızlı şekilde tedavi edilmelidir. 

Tadı çocukların çok hoşuna gittiği için, bilgimiz olmadan kullanmalarını önlemek amacıyla Calpol’ü mutlaka çocukların erişemeyecekleri/bulamayacakları yerlerde saklamalıyız.

Calpol Reçetesiz Alınabilir Mi?

Calpol reçetesiz satılabilen bir şurup. Calpol’ün reçetesiz satılabiliyor olması kafanızı karıştırmasın, siz yine de doktorunuzun bilgi ve onayı dışında herhangi bir ilaç veya takviye kullanmayın ve çocuğunuza da kullandırmayın.

Sizler Calpol’ü ne durumda, ne için kullandınız? Herhangi bir yan etki deneyimlediniz mi? Calpol hayatınıza nasıl girdi ve kendinizi nasıl burada buldunuz? Paylaşmak isterseniz, yorumlarda buluşalım. Geçmiş olsun…